دوبار زیستن بر قالی، از گهواره تا گور

قالی، برخلاف بسیاری از صنایع‌دستیِ مورد استفاده، عنصری فراتر از یک وسیله یا شیء کاربردی است. قالی ایرانی، گرچه می‌تواند سطحی را گرم و نرم یا آراسته کند، اما هیچ‌کدام از این کارکردهای فیزیکی، چهرهٔ حقیقی آن را توجیه نمی‌کند. قالی، عرصه‌ای برای تجربهٔ زیسته، حافظهٔ فرهنگی و سکوی آیینی انسان ایرانی است. قالی، همچون گهواره، نخستین بستری است که انسان ایرانی در آن می‌غلتد، دست‌وپا می‌زند، می‌افتد و برمی‌خیزد، نگاه می‌کند، تصویر می‌سازد و دنیا را می‌آموزد. برخلاف گهواره‌های چوبی یا فلزی که کودک بعد از چند ماه از آن بیرون می‌آید، قالی گهواره‌ای است که تا آخرین روز زیستن او گسترده باقی می‌ماند و آرزو دارد بعد از مرگ، در باغی همچون گلستان و بوستانِ قالی، جاودانه شود. این مقاله کوششی است برای روایت کارکرد قالی در تجربهٔ زیستهٔ ایرانیان، از نخستین نگاه تا واپسین وداع.

تاریخ بارگزاری : 1404/06/20

پدیدآورنده : مجتبی معینیان | پژوهشگر فرش دستباف، معاون پژوهشکده فرش ایران

ادامه مطلب

انواع کاربردهای فیزیکی دستبافته های ایرانی (با تمرکز بر سبک قالی بافی)

آیا می‌دانستید قالی ایرانی فقط برای پوشاندن زمین بافته نمی‌شود؟ مقدمه قالی ایرانی، روایتگر زندگی، فرهنگ، و نیازهای نسل‌های گذشته است. آنچه ما امروز با عنوان "قالی" یا "فرش دستباف" می‌شناسیم، در واقع مجموعه‌ای گسترده از دست‌بافته‌های متنوع است: قالی، گلیم، جاجیم، پلاس، چنته، خورجین و... این بافته‌ها نه‌تنها کف خانه‌ها را می‌پوشاندند، بلکه دیوار، سقف، بستر خواب، بار چهارپایان، وسایل حمل، مبلمان، و حتی ساختارهای آیینی و نمایشی را نیز در بر می‌گرفتند. در این مطلب، به شیوه‌ای آموزشی و خلاصه‌، کاربردهای فیزیکی دست‌بافته‌های ایرانی را مرور می‌کنیم؛ کاربردهایی از دل زندگی مردم، نه صرفاً از پشت ویترین موزه‌ها.

تاریخ بارگزاری : 1404/06/20

پدیدآورنده : هادی پورجهان، مرمتکار و مدرس فرش دستباف

ادامه مطلب