لغت نامه



جمع"لیف"رشته های باریک که یا بخودی خود وجود دارد وطبیعی می باشد یا دست بشر آنها را فراهم می سازد و مصنوعی است. الیاف که خود دارای انئاع است از طریق تهیه نخ بوسیله رشتن و تابیدن در بافتن پارچه و فرش و سایر مصنوعات نسجی مورد نیاز انسان بکار می رود.در فرشبافی نخ حاصله از الیاف در تار،پود و پرز مصرف می گردد.

الیافی که هیچگونه عملیات آماده سازی از جمله ریسندگی،تابیدن،بافندگی،رنگرزی بر روی آن انجام نشده باشد.

الیافی که در اثر رنگرزی یا برخی عوامل طبیعی مانند هوا و غیره یا در اثر عملیات شیمیایی حالتی خاص که به خشونت شبیه است بخود گیرد یا به طور طبیعی خشن باشد. این حالت را می توان بهنگام رنگرزی در آخرین مرحله از طریق عملیات ویژه شیمیایی برطرف ساخت.

یا"مرسریزاژ" عمل تکمیل پنبه از جمله با سود بوسیله این عمل الیاف شفاف می گردد و تمایل آن نیز نسبت به جذب رنگ بیشتر می شود.

الیافی است که منشاء طبیعی دارد و در طبیعت بصورت فراوان موجود می باشد الیاف طبیعی بر دو گونه است:1-"الیاف نباتی یا گیاهی" مانند پنبه،کتان،کنف.2- "الیاف حیوانی"مانند پشم،ابریشم، مو،کرک. در کار تهیه نخ برای بافتن فرش معمولا از الیاف حیوانی و نیز پنبه استفاده می گردد.

طول الیاف یکی از عوامل مهم تعیین کیفیت آن است زیرا الیاف طبیعی و بلند،نخ محکمتر و مقاوم تر بدست می دهد. طول الیاف پنبه معمولا بین20-40 میلیمتر می باشد و خود دارای انواع کوتاه و متوسط و بلند است. طول الیاف پشم برای تهیه نخ فرش بطور معمول بیش از(5) سانتیمتر است و الیاف با طول کمتر از این مقدار نباید بیش از(5) درصد مجموع وزن پشم را تشکیل دهد.

همراه پنبه مقداری الیاف نرسیده نیز در داخل غوزه مشاهده می گردد.که ظریف و کوتاه و کم جعدتر از الیاف رسیده می باشد. این رشته های نرسیده را الیاف مرده نامند.این الیاف به هنگام پختن از بقیه جدا گشته از بین می رود اما چنانچه باقی بماند چون فعل و انفعالات رنگی را نمی پذیرد پس از رنگرزی بصورت دانه الیاف سفید و بی رنگ بر جای می ماند. گونه های الیاف زیر را نیز مرده نامند:1- الیافی که از طریق دباغی و با مصرف آهک برای جدا کردن آن از پوست بدست می آید.2- الیافی که دوباره مصرف شود و از حلاجی نمودن منسوجات پشمی یا نمد حاصل شود.

الیافی است که به دست انسان با تغییر وضع یا حالت مواد و اشیاء ساخته می گردد. این الیاف ریسیده و تابیده شده و بکار بافتن می رود و خود بر دو گونه است:(با-تس) الف-"الیافی که بوسیله انسان دوباره تهیه می شود" مانند ویسکوز،استات، تری استات که هر کدام ریشه سلولزی دارد.ب- الیاف مصنوعی یا"سینتتیک"که از نفت گرفته می شود و از مشتقات نفتی است و خود دارای انواع است از جمله:1-"پلی امیدها"2-"پلی استرها"3-"پلی اکریلونیتریل ها"

مواد اولیه این الیاف از کانی ها بدست می آید مانند الیاف شیشه ای و الیاف فلزی. این الیاف بجهت ویژگیهای آن،در کار ریسندگی نخ وبافتن فرش مصرفی ندارد.

الیاف در صنعت بافندگی دارای انواعی بشرح زیر است. الف-الیاف طبیعی یا عالی ب- الیاف کانی پ-الیاف مصنوعی

نخ مهمترین ماده اولیه در کار بافت فرش است. این ماده خود از ریسیدن الیاف حاصل می شود. بنابراین جهت بدست آوردن نخ خوب و مناسب برای طرح و نقشه مورد نظر در فرش باید از الیاف مرغوب استفاده شود و بافندگان موفق آنهایی هستند که بمنظور انتخاب نخ متناسب کار خود در شناسایی الیاف تبحر و حسن انتخاب داشته باشند. شناسایی الیاف بوسیله تولیدکنندگان به این جهت انجام می گیرد که بتوانند برای بکار بردن آن، نوع مرغوب و بویژه مناسب را انتخاب کنند تا الیاف در مراحل رنگرزی، ریسندگی، نخ تابی،بافت فرش فرمان پذیری بیشتر داشته باشد، و به مرغوبیت مصنوع ایشان نیز لطمه وارد نکند. الیاف دارای انواع است و هر نوع آن با روش ویژه ای شناسایی می گردد، بنابراین تولید کنندگان هر یک بتجربه خود و شرایط محیط و بازار عرضه و روشهای ویژه مذکور که اهم آنها در زیر مرقوم می گردد الیاف را شناسایی و انتخاب و بکار می برند:الف- شناسایی فیزیکی الیاف 1- از طریق مشاهده با چشم این گونه شناسایی بویژه برای آگاهی از مرغوبیت و درشت و ریز بودن و طول و رنگ و شفافیت و یکدست بودن و حتی تشخیص نوع طبیعی و مصنوعی الیاف با مشاهده مهمولی انجام می گردد و چنانچه تولید کننده یا مامور خرید در این کار دارای تجربه باشند بسادگی در تشخیص خود موفق خواهند شد.2- از طریق مشاهده با ریزبین در زیر ریزبین شکل ظاهری الیاف طبیعی(پنبه،پشم،ابریشم)و مصنوعی با یکدیگر متفاوت اند و از نظر ظاهری این دو نوع الیاف با یکدیگر مغایرتهایی دارند و با مقایسه آنها این مغایرتها آشکار می گردد و نیاز به تخصص ویژه ندارد. 3- از طریق لمس کرئدن و بوئیدن(که بویژه الیاف مصنوعی رااز این راه بخوبی می توان شناخت)ب- شناسایی شیمیایی الیاف 1- بکمک سوختن روش سوزاندن الیاف برای تشخیص آن از رایج ترین و قدیمی ترین روشها است، زیرا نحوه عمل ساده و وسایل مورد نیاز همواره دردسترس می باشد. چگونگی این شناسایی ذیل عنوانها(ابریشم،پنبه،پشم-شناسایی) آمده و بطور خلاصه می توان گفت که: الیاف بهنگام نزدیک شدن به آتش یا درون آن یا لحطه ایکه از شعله دور می شود هر یک عکس العمل ویژه دارند و پس از سوختن خاکستر آنها با یکدیگر متفاوت اند. 2- بکمک مواد و حلالهای شیمیایی: مواد شیمیایی بر روی الیاف تاثیرات متفاوت دارند و با مشاهده این تاثیرات می توان نوع الیاف و درصد مخلوط آن را تشخیص داد. اینگونه شناسایی به تخصص و شناخت مواد و حلالها و ترکیبات آنها نیازمند است و در کارگاههای بزرگ امکان گزینش این روش وجود دارد. نمونه ای از تاثیرات مواد شیمیایی بر الیاف بشرح زیر است(با-تس). سود سوزآور5 درصد جوشان ابریشم و پشم را بخوبی حل می کند. سود سوز آور45 درجه حلال ابریشم پرورشی و غیر پرورشی،مو،پشم است. اسید سولفوریک45 درجه ابریشم و پنبه و ویسکوز و نایلن و اورلون را در خود حل می نماید. برای شناسایی مخلوط پنبه و پلی استر باید وزن معینی از نمونه مورد آزمایش را در نیتروبنزن جوشان قرار داد و 15 دقیقه جوشاند تا پلی استر مخلوط کاملا حل شود و پنبه باقی بماند،باقیمانده را پس از شستشو و خشک شدن وزن نموده و درصد الیاف مورد نظر را محاسبه می کنند. 3- بکمک مواد رنگی مواد رنگی بر روی الیاف طبیعی و مصنوعی و انواع مختلف از هر کدام تاثیرات گوناگون دارند مثلا رنگهای اسیدی،گوگردی،بازیک،دندانه ای هر یک بگونه ای بر الیاف اثر می گذارند(نگ:شناخت مواد رنگ کننده) که با مشاهده این تفاوتها از جانب افراد متخصص و کارآزموده می توان الیاف را شناسایی نمود.

قسمتی از نقشه قالی که بر روی کارگاه و جلو بافنده قرار میگیرد،این اصطلاح در نواحی خراسان متداول است.

پس از اتمام کار بافتن فرش، برای آنکه این دست باف آماده بهره برداری یا عرضه ببازار گردد اقدامات تکمیلی بشرح زیر بر روی آن انجام می گیرد.الف- فرش را از دار بریده بر روی زمین صاف یا تختگاهی که بدین منظور فراهم شده پهن می کنند و پس از گرفتن نخ های اضافی تار و پودو پرز،با جارو گردوخاک آن را برطرف می سازند و در صورت لزوم شستشو می دهند تا لکه ها و سایر چربی ها و آلودگی ها که ضمن بافت برآن راه یافته گرفته شود.ب-ریشه ها را بصورت گیس باف در سه رشته یا بیشتر می بافند و در انتها به گره های تزئینی مزین می سازند تا ضمنا سروته فرش نیز مانند دو طرف آن مهار شده و نظم و استحکام تار و پود و گلیم باف آن تضمین گردد.پ-برای آنکه رنگهای تند فرش از بین برود و پرزها نیز یک نواخت گردد قالی را سنگ می زنند و پرداخت می کنندیا بقولی صیقل می دهند. امروزه برای انجام امور تکمیلی فرش از جمله شستشو،سنگ زدن، پرداخت حتی عملیات رنگرزی و ریسندگی و تابیدن نخ در جوار کارگاههای فرشبافی شهری و مراکز مهم قالیبافی روستایی و عشایر و ایلات کارخانجات کوچک و بزرگ دایر شده و اغلب این امور بوسیله کارگران ماهر و کارآزموده در این موسسات انجام می گیرد.تاسیس این مجموعه ها خود در ارتقاء سطح کیفی فرش نقش اساسی دارد زیرا ضمن صرفه جویی در مصرف نیرو و وقت بافندگان،از ایراد لطمات گوناگون که بر اثر بی دقتی و ندانم کاریهای در انجام امور فوق به این دستباف ظریف و حساس و صدمه پذیر وارد می گردد جلوگیری بعمل می آورد. پس از انجام عمل پرداخت، فرش آماده بهره برداری یا عرضه ببازار است تولید کنندگان معمولا بعد از انکه کلیه عملیات فوق بر روی فرش انجام گردید برای"بررسی نهایی فرش در کارگاهها" آن را در اختیار فردی آشنا به امور مختلف فرش قرار می دهند تا وارسی های لازم و نهایی را انجام داده و اجازه خروج از کارخانه را صادر نماید.

درختی است کوچک دارای برگهای ریز و گلهای سرخ رنگ، در ایران در نقاطی که زمستان سخت نباشد رشد می کند و به ثمر می رسد. درخت آنرا"انار بن" یا"نار بن" یا"نار بیخ" گویند. میوه این درخت درشت و دانه دار است و پوستی ضخیم و سرخ رنگ دارد. پوست میوه انار که دارای ماده رنگی است خشک و ساییده شده و در کار رنگرزی بویژه برای ساختن رنگ زرد مصرف می شود. انار از مواد مازوج دار است و مقدار مازوج آن تا 40 درصد می رسد. در جنگلهای شمال ایران نوعی انار ریز و ترش بفور یافت می شود که آنرا در گیلان و مازندران"ترشه انار" و عموما"گلنار فارسی" نامند، از گل این درخت نیز در گذشته برای رنگرزی استفاده می شده. در پوست انار تازه ماده رنگی زرد مایل به قهوه ای وجود دارد که در رنگرزی بدون دندانه نیز مصرف می گردد و در آب محلول است مواد شیمیایی در پوست انار تاثیرات مختلف دارد که برخی از آن بقرار زیر است(با-ه): 1- رنگ محلول با اسیدهای معدنی سرخ می شود.2- دندانه قلع رنگ آن را زرد می نماید و اگر محلول مدتی بماند رسوب تولید می کند.3- با سولفات مس رنگ محلول آن سبز زیتونی می شود و در همان رنگ رسوب قهوه ای تولید می کند.4- املاح آهن رنگ محلول را ابتدا سبز و سپس مشکی می نماید.

محدود ساختن. اصطلاحی است اقتصادی به این معنی که فردی یا کشوری خرید یا فروش یا امتیازی را منحصر به خود یا فرد دیگر یا موسسه یا کشوری می نماید. معمولا کشور ها کالاهایی را در انحصار خود میگیرند که کم و زیاد نمودن تولید و مصرف و یا تقلب در آن زیان جمعی دارد. و سلامت جامعه را به خطر میاندازد. مانند سیگار و تنباکو.

کسی است که فکر یا کالایی درا برای خود محدود می سازد و اجازه دخالت در آن به دیگری نمیدهد. او این کار را با تدوین مقدماتی و مساعد نمدن محیط انجام میدهد. در اقتصاد و بازار انحصار گر کسی است که خرید یا فروش یا امتیازی را به خود اختصاص میدهد و سطح تولید و قیمت را با کم و زیاد کردن عرضه به میل خویش تعیین میکند. در این نظام انحصاری سطح تولید و قیمت ها بر اساس کشش تقتضت و بازار تعیین میگردد، نه عرضه و تقاضای سالم. انحصارگر، گاه دولت یا موسسات دولتی اند که تولید یا فروش کالایی را منحصر به خود میسازند. و معمولا این کار گرچه از نظر اقتصادی ممکن است برای دولت زیان بخش باشد اما چون از زیان دهای احتمالی و مهم دیگر جلوگیری میکند در نهایت سود بخش خواهد بود.

علامت، نشان، آذرسی کهبر روی عدل یا سایر بسته بندی های کالا می نگارند .

صمغ و ماده چسبنده ای که از درختان بویژه آلو،آلوچه و گوجه خارج شده و در مجاورت هوا منجمد می گردد. این ماده در رنگ رزی مصرف دارد.

نقشه فرش

یا"گاوه،گوه"

واحد وزن در کشور ترکیه که معادل 2/826 پوند یا 1280/178 گرم می باشد.

هر ماده ای که در درجه حرارت محیط یا با اندک حرارت ترکیب دیگری را اکسید کند اکسید کننده است. بزرگترین گروه مواد اکسید کننده شامل "پراکسید ها"است که از طریق آنها مولکول های اکسیژن با اتصال ضعیف تمایل به خارج شدن پیدا می کنند.اکسید هیدرژن، پرمنگنات ها تعدادی از نیتریتها از جمله این مواداند. برخی مواد اکسید کننده ایکه در صنایع نساجی اهمیت دارند عبارتند از: آب اکسیژنه، پرسولفات ها،هیپوکلریت سدیم یا کلسیم، پراکسید سدیم. اکسید کننده ها را نباید در مجاورت مواد آتش زا یا آتش گیر که با شعله می سوزند یا مایعاتی که نقطه آتش گیری پائینی دارند یا سر بسته و بدون هوا کش قرار داد.

عمل اکسید کردن، ترکیب جسمی با اکسیژن، حالت جسمی که اکسید شده باشد اکسید کنندها دارای انوا ع اند .اکسیداسیون ممکن است از طریق دادن اکسیژن یا گرفتن هیدرژن از اجسام صورت گیرد.

فراوان ترین عنصر روی زمین که یکی از اجزاء هوا است و یک پنجم از آن را تشکیل می دهد. این عنصر بصورت گازی است بی رنگ،بی بو، بی طعم و 65 درصد از وزن بدن انسان ،75 درصد وزن آب، نصف وزن گیاهان را می سازد. این گاز بمصرف سوختن می رسد و قسمت قابل تنفس و شعله ور سازنده هوا است از ترکیب اکسیژن با هیدرژن آب بوجود می آید"آب اکسیژنه" آب غنی شده از اکسیژن است که در رنگ رزی بکار می رود.

اکسیژن دار."آب اکسیژن" در رنگ رزی مورد استفاده است.

یا "یورت" خانه ترکمن که در محدوده ای بنام "اوی" یا "ابه"و محیطی باز ساخته می شود. برای ساختن این خانه ها ابتدا آلاچیق از چهار چوب بنا می گردد،سپس دیوار ها که "تارن"نام دارند از جنس حصیر برقرار می گردد و روی دیوار ها و سقف آن که گنبدی شکل است از نمدی بنام "کچه" می کشند. سقف این خانه ها گنبدی و "اوغ" و راس این گنبد"توی اوغ" نامیده می شود. دار قالی به صورت خوابیده در داخل این خانه ها مستقر می گردد.

یا"ایلمه"گره فرش است.

واحد اندازه گیری طول رایج در سراسر جهان بویژه در کشور های انگلیس و آمریکا که معادل 2/543 سانتیمتر یا یک دوازدهم فوت می باشد.

یا"من" یکی از مقیاسات انازه گیری وزن در آذربایجان است که بنا بتغییر مقیاس"من"معادل (3 یا 5 یا 6) کیلو می گردد.

استان باختران در مغرب ایران قرار دارد و محدود است از شمال به استان کردستان و از جنوب به لرستان و پشتکوه و ایلام و مشرق بهمدان و از مغرب به کشور عراق. این استان ناحیه ای است کوهستانی و مرتفع،کوههای معروف منطقه عبارتند از "دالاهو" ورشته ارتفاعات "پرو وبیستون". بطور کلی آب و هوای استان باختران در زمستان سرد و پر برف و در تابستان معتدل و در نواحی جلگه ای زمستان معتدل و در تابستان گرم و خشک است. شهر باختران مرکز این استان تا تهران 588 کلو متر فاصله دارد و محدود است از شمال به سنندج از مشرق به همدان از جنوب به لرستان و از مغرب به اسلام آباد غرب،دارای34 درجه و 19 دقیقه عرض شمالی و 47 درجه و 7 دقیقه طول شرقی است ارتفاع آن از سطح دریا 1410 متر می باشد و رود خانه های راز آور، دینور،قره سو گاماساب ارضی آن را مشروب می سازند(با-کب) وضعیت جغرافیایی و طبیعی این شهر و اصولا استان باختران مساعد کشاورزی و دامداری است. کشاورزان مواقع بیکاری خود را مصروف پرداختن به امور دام و پشم چینی و ریسیدن و استفاده از نخ آن در کار بافتن فرش می نمایند و این کار در بین ایشان سابقه ای طولانی دارد. مردم ناحیه اصولا به صنایع دستی علاقمندند و بویژه صنایع بافندگی در این منتقه رواج یافته است. در باختران فرشبافی به عنوان پیشه ای خانگی و عمومی شناخته شده و فرش این استان معمولا برای مصرف داخلی بافته می شودو دارای پرز بلند و دوام و استحکام زیادی است. در این استان مانند سایر مراکز عشلیری و روستایی کشور بافندگان اغلب زنان اند. نقش این فرشها بیشتر هندسی و بومی و نشان دهنده اعتقادات سنت ها و باور های مردمی است که این دستباف را فراهم می سازند. فرشهای ایتان باختران اعم از شهری و روستایی و عشایری با نخ هایی که بوسیله تعدادی رنگهای مشهور گیاهی رنگرزی شده است بافته می گردند. تا چندی پیش نخ مورد مصرف در فرشهای باختران از پشم گوسفندان محلی تامین می شد اما با توسعه فرشبافی اینک قسمتی از نخ مورد نیاز از سایر استان ها وارد می گردد. گره فرشهای این استان متقارن (ترکی)است و طرحها اغلب هندسی و با خطوط شکسته بافته می شود.

پیله ابریشم و هر چه شبیه مغز بادام باشد. نوعی از ابریشم که آنرااز هم نگشاده باشند.

رنگ بادام که میوه درختی اسن به همین نام ارتفاع این درخت تا 5 متر میرسد و گل های آن در بهار پیش از رویدن برگ شکفته می شود.میوه بادام ابتدا دارای پوستی سبز و نازک است و " چغاله بادام " نامیده میشود سپس این پوست رنگ تیره تر به خود می گردد.رنگ پوست بادام از خانواده سبز است و به کار رنگرزی در پشم یا خامه فرش می رسد.بطور سنتی رنگ بادامی را از ترکیب قره قروت، برگ مو، روناس و دندانه زاج سفید بدست می آورند.

یا " حمال " باردار و برنده بار.کسی که بار را بر پشت خود حمل کند یا دستگاهی که بار را از محلی به محل دیگر برد یا از جای بر گیرد.

یا " حمل و نقل "

سندی است که شرکت های حمل و نقل دریایی، زمینی، هوایی در مقابل تحویل کالا می دهند در این سند مشخصات بار مثل وزن، متر، تعداد، علامت، نوع بسته ها قید می گردد و به همین جهت است که ارزش کالا را با این سند می توان مشخص نمود.بارنامه در ردیف اسناد حمل است و خریدار کالا می تواند با پشت نویسی آن را به دیگری واگذاری نماید و بفروشد.

جسمی است مایع یا جامد که از خاکستر گیاهان یا ترکیب اسید ها با آب بدست می آید.مزه ای " گس " ماننده مزه صابون در دهان دارد.برخی از باز ها را که در آب حل می گردد " بازهای محلول" می نامند." سود، پتاس، آمونیاک " از این جمله است.برخی بازها کمتر در آب محلول اند مانند " آب آهک " و آب باریت و بقیه باز ها در آن حل نمیشوند که آنهارا بازهای رسوب یا غیر محلول گویند.بازها جوهر آفتاب گردان " تورنسل " را آبی می کنند و محلول بی رنگ" فنل فتالین " در مخل.ط با آنها " ارغوانی " می شود.آنها با اسیدها ترکیب شده اسید را خنثی کرده ایجاد نمک می کنند.جریان الکتریسیته را از خود عبور میدهند و تحت تاثیر جریان تجزیه می شوند.

یا " باب بازا " کالایی را گویند که در بازا و بنظر کسبه و تجار که نبض و سیلقه خریداران را در اختیار داند دارای خریدار می باشد.معمولا به اجناس متوسط خوب که ضمنا از لحاظ قیمت و استحکام و دوام در حد سود بخشی کافی و درخور خرید عامه باشد گفته می شود، زیرا یازار تابع سلیقه و خاصت اکثریت که گروه متوسط جامعه را تشکیل می دهند می باشد ." فرش بازار پسند ": فرشی است که از لحاظ جنس و قیمت و نقش و طرح در حد متوسط خوب باشد.

جای داد و ستد و خرید و فروش کالاها.محل اجتماع فروشندگان و خریداران.به عبارت دیگر شبکه روابط بین مبادله کنندگان یا تمرکز سازمان یافته برخورد عرضه و تقاضای مربوط به کالاها و خدمات معین که در نهایت به تعیین قیمت آن کالا یا خدمت می انجامد.بازار یا تمکز سازمان یافته اجتماع خریداران و فروشندگان لازم نیست همواره در یک محل معین ایجاد شود بلکه ایجاد رابطه بین افراد این شبکه به وسایل مختلف و پیشرفته امروزی نیز میسر است.ممکن است بازار در یک مرکز و محل معین که حتی سرپوشیده و محدود باشد تشکیل شود یا با توجه به توسعه وسایل ارتباط جمعی مانند رادیو، تلوزیون، جاید، تلفن، تلتکس و غیره در حالی که فروشنده در محل تولیسد و کار خود باشد و بازاریاب و خریدار در بازار مصرف با یکدیگر تماس گیرند بازارها را میتوان با توجه به ضوابط متعدد از جمله : نوع محصول، عوامل تولید عوامل مصرف، شرایط مبادله، نوع کالا، مقدار معاملات، تعداد عرضا و تقاضا کنندگان تقسیم بندی کرد .مانند بازار پشم ، پنبه یا بازار بیمه ، بازار کار (با-ام) و غیره.اقتصاددانان بازار را به انواع مختلف از جمله موارد زیر تقسیم مب نمایند.1- بازار عوامل طبیعی مانند زمین، آب، منابع زیر زمینی، جنگل2- بازار کار3- بازار سرمایه.

وارد کنندگان عمده فرش ایران کشورهای اروپایی اند و بازارهای کشور آمریکا نیز قریب پنجاه سال می باشد که در جرگه مصرف کنندگان این کالای هنری در آمده است.پس از جنگ دوم جهانی با تلاش و کوشش تجار ایرانی بازارهای آلمانی در راس وارد کنندگان فرش از ایران قرار گرفت و آمارهای موجود نشان میدهد در سی سال گذشته این کشور بالاترین رقم واردات فرش از ایران که قریب 80% کل صادرات این کالا را تشکیل می دهد به خود اختصاص داده است.بطور کلی بازارهای خارجی فرش ایران را به دو گروه متمایز می توان تقسیم نمود: الف- گروه بازارهای سنتی و ثابت : کشورهای اروپایی و آسیایی مانند آلمان، انگستان، اتریش، فرانسه، عربستان در این گروه قراردارند.گسترش معاملات فرش ایران در بازار این کشورها با توجه به شناختی که خریداران به مرور زمان از این کالا دارند نیاز به صرف نیروی خارق العاده ندارد و ارتقاء سطح کیفیت مواد و طراحی و بافت این دستباف هنری است که بهترین مبلغ و توسعه دهنده بازار آن است.ب- گروه بازاهای جدید: ژاپن، برزیل، اروپای شرقی، استرالیا، زلاند جدید را می توان از مهمترین این کشورها به حساب آورد.ژاپن و سایر کشورهای آسیایی شرقی با توجه به فرهنگ و سنت های مردم آن از جمله علاقمندی ایشان به هنر و صنایع دستی و عادت بر زمین نشستن که نیازمندی مردم را به زیرانداز تشدید می بخشد می توانند از بهترین مشتریان فرش ایران باشند.به منظور گسترش مصرف فرش ایران در بازارهای جهانی و توسعه صادرات فرش این کشور در بین رقیبان سر سخت موجود و با توجه به اینکه برخی از کشورها از جمله چین، پاکستان و حتی سرزمین های اروپایی گام های مفیدی در جهت ارتقاء کمی و کیفی فرش خود برداشته اند، موثر ترین اقدام حفظ نام نیک این دستباف از طریق نظارت کامل بر مواد مصرفی در تولید وطراحی و بافت آن است بدین لحاظ شایسته است: 1- سطح دانش فرش بویژه در بین دست اندر کاران آن توسعه یابد.2- ب مصرف مواد اولیه فرش نظارت کامل شود.3- بازارهای جهانی این کالا حفظ و توسعه یابد.4- در امر صادرات آن سهولت ایجاد گردد.

چنانچه ارزش کالایی در بازار بیش از ارزش عادی آن باشد،یا آن کالا اصولا به سادگی در بازار بدست خریدار نرسد آن جنس دارای بازار سیاه است. معمولا این اصطلاح هنگامی بکار برده می شود که کمبود آن وسیله افراد سود جو بصورت مصنوعی و ساختگی ایجاد شده باشد. در بازار سیاه قیمتها کاذب و دروغین و بدور از رویه اصیل بازار یا نقطه تلاقی دو منحنی عرضه و تقاضا که قیمت تعادلی هر کالا را معین می کند می باشد.

یا"جامعه اقتصادی اروپا" اتفاق تعدادی کشورهای که در ابتدا عبارت بودند از بلژیک،هلند،آلمان،ایتالیا،لوکزامبورک.این کشورها بمنظور از بین بردن سد گمرک بین خودشان و تعیین حقوق گمرکی وارداتی مشترک جهت محصولات خارجی و برقراری سیاستهای اقتصادی مشترک در اول ژانویه سال 1958 بازار مشترک اروپا را تاسیس نمودند.

نقاطی از جهان که معاملات در آنجا بیشتر انجام می پذیرد و بدین جهت کار شناسان و نقادان و صرافان اجناس گوناگون در آنجا گرد می آیند. بازارهای جهانی محلی برای دریافت آخرین تغییرات در ارزش کالاها و نرخ های برابری ارزهای معتبر می باشد. معمولا کالاهای مهم تجاری هر یک خود بازار جهانی ویژه ای دارند و در نقطه معینی از جهان آن کالا بیشتر یا منحصرا عرضه و بفروش می رسد.مثلا بازار فرش از جمله در شهر"هامبورک"آلمان دارای رونق بیشتری است و متمرکز می باشد.

محل هایی که مواد اولیه فرش بوسیله فروشندگان در آنجا عرضه می گردد. این بازارها ممکنست در سطح کشور یا خارج آن پراکنده باشند و بهر حال با توجه به این پراکندگی و نیز گوناگونی مواد مورد نیاز مانند پنبه-پشم-ابریشم-رنگ-نخ و غیره تهیه آنها در یک بازار میسر نشود،لذا شناخت بازارهای عرضه مواد اعم از داخلی یا خارجی هر یک از این کالاها از ضروریات کار افراد یا موسسات تولید کننده فرش است زیرا از طریق این شناسایی است که میتوان اجناس مورد نظر را:1- سریع تر و مطمئن تر و از نوع دلخواه و مرغوب تهیه نمود.2- با مشخص بودن بازار پیش بینی هزینه های جانبی خرید مانند دلالی،حمل و نقل و باربری و غیره را ساده تر انجام داد.

کسی که بمنظور عرضه مشخصات کالایی به خریداران احتمالی مراجعه و مزایا و محاسن و مشخصات و بهای کالای مورد نظر را بازگو می کند و خریداران را به خرید آن تحریص کرده علاقمند می سازد و سرانجام نظر مصرف کننده را پیرامون کالای مصرفی بمنظور بالابردن سطح کیفیت آن جویا می گردد.بازاریاب باید به مشخصات کالای مورد معرفی،وضع بازار،خواسته مشتریان،قیمت اجناس مشابه آشنا بوده خوش بیان باشد. تربیت و بکارگیری بازاریابان هوشیار و زیرک،مطلع و ماهر و کاردان و آشنا به اوضاع بازار از عوامل مهم موفقیت تولید کنندگان و فروشندگان است. بازاریاب از نظر وسعت دامنه کار بر دو گونه عمل می کند: الف- بازاریاب بازارهای داخلی(ملی): که در بازارهای داخلی برای جلب مشتریان داخلی کالای خود عمل می کند و کار او نسبتا ساده است.ب- بازاریاب بازارهای خارجی: که بمنظور فروش کالاهای داخلی دارای ارزش صادراتی در خارج مرزهای کشور اقدام می کند. این گونه بازاریاب باید حداقل از سلیقه،خواست بازارهای جهانی و مشتریان آنها آگاهی داشته باشد،از رقابتهای تولید کنندگان خارجی،روحیات و فرهنگ مردم آن ناحیه و وضع اقتصادی و سیاسی ایشان،هزینه های حمل و نقل،بیمه،گمرکات،ظرفیت حمل وسایط نقلیه،با خبر و آگاه بوده و همواره در صدد افزایش آگاهیهای خود نسبت به کلیه موارد ضروری برآید و مواخذ مربوطه را مطالعه کند. بطور خلاصه یک بازاریاب موفق کسی است که بموارد زیر توجه داشته باشد: 1- نیرو و فعالیت خود را صرف بازارهای متعدد نکند بلکه هم خود را صرف کار و تجزیه تحلیل معدودی بازار نماید.2- بازارهای متعدد را فقط مشاهده کند و بگذرد تا مختصر اطلاعاتی از آنها داشته باشد.3- بقدر توان تولید و عرضه خود سفارش قبول کند. 4- قبل از قبول سفارش و دادن تعهد،اطراف و جوانب کار از جمله وسایل ارتباطی موجود،گنجایش و سرعت عمل شان،نحوه حمل و نقل و بارگیری وضع مراکز تولید از هر نظر را علاوه بر قدرت تولید موسسه خود مد نظر داشته باشد.5- بدنبال مراکز تقاضا باشد و تقاضاهائی راکه وصول به نتیجه آن آسان تر می باشد پیگیری کند.6- زبان محلی را بداند و در کلیه مراحل کار خود آداب و رسوم و طرز رفتار و برخورد و معتقدات و باورهای مردم محلی را مورد توجه قرار داده و به آنها احترام بگذارد و رعایت نماید. تربیت ارزیابان ماهر خود از امور مهمی است که هیچگاه نباید از نظر مدیران موسسات تولیدی و تجارتی به دور ماند.

حیطه عمل بازاریابان و گستره بازاریابی در داخل و خارج کشور بطور کلی متفاوت اند. بازاریابی خارجی با توجه به خصوصیاتی که داردو تاثیر آن در توسعه اقتصاد ملی از اهمیت خاصی برخوردار است. برای احراز موفقیت در امر بازاریابی بویژه در بازارهای خارجی تولید کننده و فروشنده باید اقدامات زیر را بوسیله بازاریابان خود با هوشیاری و سرعت لازم انجام دهند:اول- بازارهای مهم تقاضا را شناسایی کنند و بدین منظور اطلاعات لازم از جمله موارد زیر را جمع آوری نمایند:1- سلیقه مردمی که در بازار خرید می کنند.2- تمایل کوتاه مدت و بلند مدت خریداران اعم از افراد یا کسبه و تجار.3- تاثیر پذیری بازار،از عوامل طبیعی و حوادث مانند زلزله،جنگ...4- نوع انتخاب کالا از جانب اکثریت مردم از جمله مثلا در فرش طرح،نقشه ابعاد،رنگ آمیزی مورد نظر ایشان.5- قیمتی که باید بر کالا گذاشته شود،با در نظر گرفتن سایر مشخصات بازار و سایر هزینه های تولید و قیمت کالای رقیب.6- جریان نوسانات بازار و میزان ترقی تنزل قیمت ها و حساسیت بازار در این موارد و نیز میزان کشش تقاضا در آن بازار.7- عرضه و تقاضا در بازار و تطابق این دو عمل و گنجایش تاثیرات آنها بر یکدیگر8- رکود و گرمی بازار و زمان و طول مدت آن9- چگونگی تبلیغ کالا بنحو موثر در بازار10- مقایسه کالای خود با اجناس مشابه11- شرایط بازار از جمله مقیاس ها،سیستم مظنه گیری و تعیین نرخ12- نحوه معاملات،نقد،اقساط،نرخ اضافه وجه و خرید و فروش اقساطی. تولید کننده یا فروشنده کالا می تواند تحقیقات لازم را از دو طریق زیرانجام دهد:الف- عوامل خود از جمله بازاریابان،تجار و کسبه طرف حساب.ب- موسسات تحقیقی داخلی و بین المللی که بدین منظور تاسیس گردیده و اطلاعات علنی و محرمانه بسیاری در اختیار دارند و بویژه در سطح جهانی بوسیله سازمان های توسعه یافته خود بدین کار دست میزنند و اطلاعات بازرگانی را با اخذ مزد در اختیار متقاضیان قرار می دهند. عرضه کننده ضمنا باید اطلاعات فوق را با سرعت و دقت لازم ثبت نماید و با توجه به حساسیت بازارها نسبت به تغییرات ،همواره آنها را مورد نظر داشته باشد.دوم: نتیجه مطالعات معموله را بررسی و تجزیه و تحلیل کنند و نتیجه گیری نمایند بدین طریق که:1- قدرت جذب بازار را نسبت به عرضه و تقاضای کالای خود تعیین کنند.2- بهترین روش عرضه کالا را انتخاب نمایند3- قدرت رقیبان را در عرضه کالای مشابه بررسی نمایند و تعداد رقبا را مشخص سازند.4- مشخصات کالای خود را از لحاظ کمی و کیفی با قدرت جذب و در خواست بازار سازگار سازند5- با تعیین مشی قیمت گزارش موسسه بهای ثابت کالای خود را معلوم نمایند6- علل شکست یا موفقیت احتمالی عرضه کنندگان قبلی کالاهای مشابه در بازار مورد نظر را بررسی کنند. بدیهی است چنانچه در نظر باشد که کالا در چند بازار عرضه شود موارد فوق باید در کلیه بازارها ی مورد نظر بررسی گردد. سوم: خلاصه نتیجه گیری را که بویسله مدیران ما تجزیه و تحلیل گشته آماده سازند و آنچه که لازم است در اختیار معاونان ،کار کنان ،عوامل خارجی از جمله بازاریابان برای اجرا بگزارند و این تجزیه تحلیل و نتیجه گیری را همواره ادامه داده کارگزاران خود را در جریان تغییرات بازارها ، اوضاع طبیعی ،حوادث ، قیمت کالای مورد نظر قرار دهند.

یا مدیریت امرر بازار مجموعه عملیاتی است که منجر به ایجاد بازار و خریدار برای کالا و باالنتیجه تسلط تولید کننده بر بازار و نیز کمک به تولید بیشتر او می گردد. بازاریابی امروزه بصورت عملی جداگانه در گروه علوم اقتصادی مورد بررسی قرار می گیرد و تعریف این علم را با توجه بپاسخ سوالات زیر میتوان بدست داد:خریداران کیستند و چه میخواهند؟ آنها به چه دلیل این کالا را می خواهند؟ کمیت و کیفیت د خواست آنها چیست؟ زمان،مکان،نحوه خواست ایشان کدام است؟ کالای مورد نظر در زندگی روزانه آنها چه تاثیراتی دارد؟ نوع مصرف کالا کدام است؟ نظر مصرف کنندگان نسبت به کالا چیست؟ بعبارت دیگر موضوع"علم بازاریابی" چرخه تولید،عرضه،فروش،مصرف،بررسی نتیجه گیری مصرف کننده از کالا است نه فقط ایجاد بازار فروش.

بهره،کار کرد،نسبت کار مفید انسان یا دستگاه و ماشین به مقدار نیرویی که مصرف می شود. نیروی مصرفی ممکن است نیروی واقعی بدنی و ماهیچه ای یا مواد اولیه یا سرمایه در کار باشد.

مقدار پشم شسته به دست آمده از پشم ناشور. به طور مثال :چنانچه از مقدار 20 کیلو پشم ناشور پس از شستن 18 کیلو پشم بدست آید بازدهی این پشم 90 درصد (18 از 20) است عوامل موثر در کاهش بازدهی پشم دو گونه اند:الف-عوامل داخلی: که در خود پشم ایجاد می گردد مانند بیماری های گری،جرب،ادرارسوزی،وغیره ب-عوامل خارجی:که از خارج بر پشم تحمیل می شود مانند گردوخاک چربی،کثافات،مواد گیاهی وغیره.

بموجب ماده اول قانون تجارت ایران :تاجر(بازرگان)کسی است که شغل معمولی خود را معاملات تجارتی قرار دهد معمولا بازرگان به کسی می گویند که (با-فص):1-خرید و فروش کالا نماید.2- بکار حمل و نقل از راه خشکی یا آب و هوا بپردازد.3- هر قسم عملیات دلالی یا حق العمل کاری داشته باشد. 4- کارخانجات، نمایش گاهها،حراجی ،صرافی، معملات اسناد تجاری و سایر مراکز تولید و توزیع را تاسیس کند. ضمنا معملاتی را که تاجر یا غیر تاجر در جهت انجام اعمال تجاری بکنند و نیز اعمال خدمه بازرگان در جهت انجام امور تجاری او و عملیات شرکتهای تجارتی را اعمال تجاری تبعی گویند.

یا "تجارت خارجی"مجموعه عملاتی است از خرید و فروش بین بازرگانان کشور ها . این داد و ستد با توجه به گسترده بودن آن مسلزم اقداماتی جانبی و با اهمیت از قبیل بسته بندی، بیمه، حمل و نقل کالا و تحویل و تحول میباشد. که هر یک از این امور زیر عنوان مربوطه در این کتاب آمده است. تجات بین ملت ها سابقه ای بس طولانی دارد و چون در جهت رفع نیازمندی های افراد جوامع انجام میگردد و با توجه به گوناگونی سلیقه ها و محصولات ایشان امری اجتناب ناپذیر بوده با زندگی اجتماعی مردم جهان عجین گردیده است. اساس تجارت بین المللی ارتباطی است که فروشنده و خریدار با یکدیگر برقرار می سازند. بارز ترین نشانه این ارتباط و تعیین کننده مشی طرفین عبارت است از اصطلاحات و مواردی که در قراردادهای منعقده فی مابین بازرگانان درج میگردد و عرف و روش معمول بین تجار و موسسات مربوط. بازرگانی بین المللی و صادرات دراری اصطلاحاتی ویژه است.