لغت نامه



دو (کلاله) بزرگی که دو جانب ترنج وسط قالی را پوشانیدده و از سایر کلاله ها بزرگتر است. به عبارت دیگر اشکالی طراحی شده مانند گل و یا کوزه یا انواع چراغ ها است که در سر ترنج فرش نقش می بندد اندازه آن نسبت به ترنج کوچک و رنگ آمیزی و طرح و نقش و نقشمایه های

یا ( سرریشه) مقدار اضافی نخ چله که پس از بریدن فروش به دستگاه دار باقی می ماند.

پرز اضافی که از روی فرش بافته شده برای یک نواخت کردن سطح آن وسیله صیقلی نمودن برداشته می شود. سرچین بر داری ممکن است به مرور و ضمن بافتن فرش انجام گردد.

افزایش طول تار قالی در چله کشی یک صفحه ای و در ناحیه کوتاه آمده فرش. این کار پس از احساس ضرورت انجام آن از طریق گره زدن نخ چله اضافی به تار در قسمت کوتاه آمده انجام می گیرد.

یا ( قرمز، گلگون) هرچه که به رنگ خون باشد.

رنگی است از خانواده قرمز که در رنگرزی الیاف و نخ فرش به کار می رود. سرخاب یا ( غزه یا گلگونه یا آلکونه) گرد یا ماده سرخ رنگی است که زنان به گونه های خود می ماند.

نورد بالایی دار که سر فرش در آنجا قرار می گیرد و نورد های ( راست رو و چپ رو) وسیله زبانه هایی که در بالای آنها بوجود آمده در حفره هایی که در دو جنب آن قرار دارد بر روی نورد های اطراف مستقر می گردد و به هنگام ضرورت می توان آن را از بالای تیرک های راست رو

یا( گلیم باف)

میخ های آهنی که به نورد سردار به فاصله های مشخص و مساوی کوبیده شده و سر تارها به آن بسته می شود. این اصطلاح در نواحی کرمان رایج است.

طرح و نقشه قالی.

علاقه صاحب یا صاحبان موسسسه یا به عبارت دیگر مبلغ یا حقی که صاحب یا صاحبان موسسه یا به عبارت دیگر مبلغ یا حقی که صاحب یا صاحبان واحد های بازرگانی در شرکت یا موسسه خود دارند یا در آن سرمایه گذاری می کنند. در شرکت های سهامی سرمایه شرکت مجموع ارزش اسمی سهام

صاحب سرمایه، کسی که تمام یا قسمتی از سرمایه موسسه ای را تامین می کند و مالک آن باشد.

نهادن سرمایه و ایجاد علاقه در موسسه ای که کار تجاری یا غیر تجاری داشته باشد.

رنگی است بین سیاه و آبی که در رنگرزی الیاف و نخ فرش مصرف دارد. رنگ روشن تر آن از نیل و هیدروسولفیت دو سود و آمونیاک، و سریشم ، روناس و چوبک ساخته می گردد.

یا (بلند آمدن فرش) بلند یا کوتاه آمده و سرکجی فرش در قسمتی از آن. این عیب که بر اثر بی دقتی در چله کشی یا بافتن یا انتخاب مواد اولیه غیر مرغوب به فرش وارد می گردد و موقتا از طریق (دار کشی یا تخته کوب کردن) برطرف می شود. سر فرش را گونگون اندازه گیری می کنن

برای اندازه گیری (سره فرش) یا حصول اطمینان بر اینکه فرشی سرکجی ندارد از طریق اندازه گیری دو قطر آن از دو گوشه رو به رو ترسیم می گردد اقدام می کنند و مغایرت اندازه این دو طول میزان سرکجی فرش را به طور کلی مشخص می سازد.

یا ( سره فرش)

اره ای است که برای شانه کردن پرز های فرش پس از هر دو سه رج بافت به کار می رود.

گرفتن مو یا سایر الیاف اضافی از پرز پس از هر دو یا سه رج بافت قالی در برخی نقاط ایران از جمله آران و بیدگل کاشان سرکش کردن با انگشت های دست انجام می شود این کار بهتر است به وسیله ی سرکش انجام گیرد. سرکش کردن علاوه بر گرفتن الیاف اضافی از پرز موجب می گردد

اسید استیک ماده ترشی که از انگور یا مویز یا خرما یا انجیر و برخی میوه های دیگر مانند سیب به دست می آید. بهترین سرکه از انگور به دست می آید.

آرد شده ریشه خشک گیاهی است دارای ساقه کوتاه و برگ های دراز و نوک تیز و گلهای خوشه ای که در بیشتر کوه های ایران می روید. این آرد را خمیر کرده برای چسپاندن کاغذ یا لعاب دادن به نخ یا پارچه یا بعضا گلیم باف قالی از آن استفاده می کنند.

ماده ای است از جوشاندن استخوان و غضروف و پوست بعضی حیوانات از قبیل گاو و ماهی به دست می آید. این ماده پس از خشک شدن رنگی زرد پیدا می کند و هرگاه آن را در آب بجوشانند حل می گردد. سریشم پس از چله کشی فرش در دارهای ثابت به نورد (زیر دار) مالیده می شود تا اگر

رویه هر چیز را گویند. سطح به انواع گوناگون جلوه گری می کند و از نقشمایه های معروف و رایج فرش است،از طریق خطوط، سایه روشن ها، رنگها وسیله هنرمند شکل می گیرد و به وجود می آید و مایه اصلی کار او می گردد. سطح همچونسایر پدیده ها در بیننده اثر می گذارند و با تغ

سطح در نقش فرش به گونه های زیر مورد بهره برداری قرار می گیرد: الف- ( شکل هندسی...) مانند مثلث، مربعٍ مستطیل، دایره... ب- ( شکل غیر هندسی...) مانند کلیه سطوح و اشکال غیر هندسی موجود در اطراف باف

سطحی که رنگ بر آن می نشیند به عبارتی دیگر سطحی که مورد رنگرزی قرار می گیرد.

یا ( فته طلب) سندی است که به موجب آن امضا کننده تعهد می کند مبلغ معینی را در مدت زمان معین یا عندالمطالبه در وجه حامل یا شخص معین یا به حواله کرد آن شخص بپردازد. بستانکار می تواند وجه سفته را به شخص دیگر یا بانک واگذار کند. سفته معمولا بین اصناف و مصرف کن

یا (سفره خمیر) فرشینه ای است دست باف که روستایان امور جهت آماده سازی را روی آن انجام می دهند.

از رنگهای معروف است که شیر و برف نیز به رنگ آنها است. رنگ سفید در طبیعت به صورت یک دست کمتر پیدا می شود. نور سفید شامل انواع اشعه است که هر گاه به صورت جداگانه به چشم انسان بخورد هر کدام احساس یک رنگ مجزا به وجود می آورند. نیوتن در قرن 17 میلادی با تجزیه

سفید کمی مایل به خاکستری.

ابریشم به طریقی مشابه پشم توسط ( پراکسید) اما در درجه حرارتی بالاتر سفید گری می شود. ابریشم را قبل از سفیدگری ( صمغ گیری، قلیاب کشی) می کنند.

پهن کردن کلافهای پشم در صبح زود و قبل از آفتاب روی چمن و تاثیر گذاری اکسیژن هوا و آفتاب روی چمن و تاثیر گذاری اکسیژن هوا و آفتاب پگاه بر روی آن. این روش گونه ای قدیمی در مورد سفید گری پشم است.

سفید کردن پشم و ابریشم و مو، وسیله گاز سولفورو. در این روش کالای مرطوب در داخل اطاقکی قرار می گیرد و برای زمان معین گاز سولفور به داخل مخزن دمیده می شود.

به منظور آماده سازی پشم جهت رنگرزی به گونه مورد نظر رنگ طبیعی پشم گرفته می شود. به این منظور از آب اکسیژنه و محیط قلیایی استفاده می گردد و این کار در دمایی 55 درجه و مدت 6 تا 12 ساعت انجام می پذیرد . پس از اتمام این عمل پشم را به خوبی شسته و با اسیدی ضعیف

الیاف پنبه را می توان به طرق گوناگون از جمله وسیله آب اکسیژنه یا ( هیپو کلرید سدیم) سفید نمود.

نمایان شدن رنگ سفید چله بر پشت فرش از لا به لای رج های بافته شده. این عیب بدان جهت برفرش وارد می شود که از جمله بافنده در پود گذاری و کوبیدن آن دقت لازم معمول نمی دارد و پود نازک را بیش از حد معمول می کشد.

معامله ی را گویند که بهای کالا را پیشاپیش بدهند و پس از مدتی کالا را تحویل بگیرند. معاملات سلف به ویژه بین تولید کنندگان جزء که وضع مالی رضایت بخش و به سامانی ندارد و بر اثر طول مدت آماده سازی کالا نیاز مالی پیدا می کنند. و صاحبان سرمایه و خریداران کالا ک

ماده ای است سفید تشکیل دهنده ی اصلی فیبر گیاهان پنبه خالص ترین نوع سلولز طبیعی است که حدود 90 درصد از وزن آن سلولز است. سلولز در آب و سایر حلالهای نامحلول است اما توسط محلولغلیظ کلرید روی و برخی مواد شیمایی دیگر از جمله قلیایی های غلیظ حل می شود. فرم لیف

رنگ سماق که مورد استفاده در رنگرزی نخ فرش است و از خانواده قرمز می باشد. سماق یا (ترشابه، سماقیل) درختی است بومی که در اغلب نقاط یافت می شود و در ایران در کوهپایه ها فراوان است. میوه آن دانه ای می باشد شبیه عدس که در خوشه قرار گرفته و روی آن پوستی کشیده ش

دلال. در باختران فروشنده دوره گرد قالی را گویند که این دستباف را بر دوش می نهد و برای فروش آن در کوچه خیابان به گردش می پردازد.

سنت در جامعه همان مجموعه معتقدات و باورها و روشها و انگیزش هایی است که اگر در افراد یک گروه یا قوم و ملت نباشد آن گروه و ملت از مداومت بخشیدن به شیوه خاص خود سرباز می زند و تداوم یکتایی خویش را از دست می دهد و دچار شدت می گردد. فرش خود بخشی از سنت جامعه م

مقیاس وزن در کشور آلمان است که معادل 113/44 پوند یا 51/38 کیلو گرم می باشد.

یا (درم) واحد وزن سنتی در کارتوزین ابریشم استکه معادل 100 مثقال می باشد.

سنگی است که از طریق تجمع مواد آلی(غیر معدنی) مانند پوسته ی مرجان تشکیل می گردد. سنگ آهنگ اساس دارارای کربنات کلسیم است و هنگام سوزاندن آهک از آن خارج می شود.

به منظور از بین بردن رنگ اضافی و سطحی پرزهای کهنه و ایجاد درخشش بیشتر در سطح فرش، آن را پس از شستشو و قبل از پرداخت سنگ می زنند.

یا مثلث

یا مثلث

بهره ،منفعت. از نظر اقتصادی چنانچه فروش کالایی به مبلغی بیش از خرید یا مجموع هزینه های تولید آن باشد، ما به التفاوت فروش و خرید را سود یا منفعت نامند. برخی علمای اقتصاد و اصناف تفاوت ارزش سرمایه گذاری در موسسات را نیز سود می نامند.

وجوهی است که بر اساس قانون انحصار تجارت خارجی و به موجب مصوبه هیئت وزیران به واردات قطعی تعلق می گیرد. سود بازرگانی بر اساس ارزش کالا یا وزن آن تعین می شود.

نام شیمیایی سود ( هیدرو کسید سدیم) است که آن را آب قلیایی سود نیز می نامند. سود سوزآور برای افزایش قدرت پاک کنندگی به مواد پاک کننده افزوده می گردد.

یا (سود خالص) رقمی است که پس از کسر کلیه هزینه های دفتری و غیر دفتری انجام شده برای تامین یا تولید کالا از مبلغ فروش آن به دست می آید. اقتصاددانها پیرامون نحوه محاسبه سود ویژه و تعین عوامل مشخص کننده آن دارای نظریات گوناگون اند.