لغت نامه



یا«دوال،تاسمه،دوبال،برنداف» بند چرمی ستبر یا بافته شده از گیاهان که بر کمر یا به دور اشیاء از جمله عدل محتوی پنبه یا پشم یا فرش و غیره می بندند.معمولا عدل کالا را با تسمه هایی فلزی که دارای عرض حداقل 18 الی 20 میلیمتر و ضخامت 0/8 تا یک میلیمتر باشد می پیچند تا در حین حمل و نقل لفاف آن باز نشود و محتویات عدل صدمه نبیند.

خطوط باریک و«موی» مانندی در فرش که برای تزیین در متن یا حاشیه بافته می گردد. به نوار های کتیبه مانند که در آن اشعار و آیات قرآنی و احادیث و گفته های بزرگان نیز بافته می شود تشعیر گویند.

دوک ساخته شده از چوب که با آن پشم می ریسند و تبدیل به ریسمان های نازک می کنند،این اصطلاح در باختران و کردستان رایج است.

رنگ ها ممکن است با یکدیگر متضاد باشند. این تضاد در مقایسه دو رنگ نمایان می گردد و اختلاف آن دو خود نمایی می کند. اختلاف رنگها ممکن است کم(حداقل) یا زیاد(حداکثر) باشد در«دایره رنگ» دو رنگ متضاد مقابل هم قرار دارد. اهم تضاد رنگها هفت نوع و بشرح زیرند:1- تضاد رنگهای اصلی یا تضاد ته رنگ که ساده ترین نوع تضاد است.2- تضاد روشنی و تاریکی این تضاد در مورد تمام رنگها از تیره تا روشن آن وجود دارد.3- تضاد سرد و گرم رنگ که با احساس غریزی درک می گردد.4- تضاد کمیت یا وسعت سطوح رنگ که مساحت نسبی رنگها است.5- تضاد کیفیت یا اشباع که شدت و ضعف و درجه خلوص رنگها را نشان می دهد.6- تضاد هم پایه یا تکمیلی یا همزمان که فعل و انفعالاتی است در چشم و ذهن بیننده.7- تضاد مکمل که نتیجه ترکیب رنگهای حاصله با آنها خاکستری است.

یا«تضاد ته رنگ» تضاد میان رنگهای اصلی آبی-زرد-قرمز و خالص(تضاد رنگ بخودی خود) است که مشاهده آن در محیط شفاف بسیار ساده می باشد و بیننده هر چند ناآگاه به ویژگی های رنگها باشد با مشاهده این رنگها که سرشار از حیات و شادی و شدت اند تضاد بین آنها را درک می نماید. این تضاد حد اعلای تضاد بین رنگها را می نمایاند و چنانچه بجای رنگهای اولیه از رنگهای ثانوی و درجه دوم استفاده شود از شدت تضاد کاسته خواهد شد.

قوی ترین وسیله بیان نقاش برای این تضاد رنگهای سفید و سیاه است. اثرات سیاه و سفید از تمام جهات و جنبه ها متضاداند. در طبیعت اصولا یک سیاه در حد اعلای سیاهی و یک سفید درحداکثر سفیدی وجود دارند وبین این دو بینهایت رنگهای خاکستری که گاه تیره تر به طرف سیاه و گاه روشن تر به طرف سفید متمایل می گردند به وجود می آید. اثر تضاد تیره روشن(تار- زنده)نسبی است. رنگی ممکن است در کنار رنگ دیگر که«تار»است زنده و روشن جلوه کند و کنار یک رنگ«زنده تر»تار بنظر رسد.

رنگها بر احساسات انسان ها تاثیرات گوناگون دارند و تضاد گرم و سرد رنگها از جمله انواع تاثیرات اند. احساس سردی و گرزی بشر از رنگها بدان جهت که اصولا رنگ با چشم در ارتباط است ممکن است در بادی امر سوال برانگیز گردد و استماع این تاثیرات شنونده ناآگاه را به تعجب وا داردو به سختی قبول کند که احساسی از حرارت در قلمرو و حس بینایی رنگ وجود دارد اما تجربه نشان داده است که رنگ در احساس سردی و گرمی بسیار موثر است مثلا در اتاقی که با رنگهای قرمز و نارنجی(رنگهای گرم) رنگ آمیزی شده با اطاق مشابهی که بوسیله رنگهای آبی و سبز رنگ آمیزی گردیده با دو درجه حرارت مساوی،بین5تا 7 درجه اختلاف حرارت یا برودت احساس می شود. در دایره رنگ رنگهایی که قرمز و نارنجی را احاطه می کنند از جمله رنگهای گرم اند و رنگهایی که آبی و سبز را در بر می گیرند از رنگهای سرد محسوب می شوند و محور زرد بنفش(شکل شماره 79) در دایره رنگی رنگهای گرم را از سرد جدا می کند انسان از رنگ و از جمله تضاد سردی و گرمی آن تا آن حد متاثر می شود که امروزه در بیمارستانها از خواص رنگها در معالجه بیماران«رنگ درمانی» بهره گیری می کنند در یک تابلو یا فرش اشیاء دورتر همواره سردتراند زیرا در عمق قرار دارند و اشیاء نزدیک گرم تر اند از این احساس است که نقاشان و طراحان تابلوها یا فرشها برای ایجاد تاثیرات فوق العاده در بینندگان استفاده می نمایند.ترکیباتی که از رنگهای نیمه سمت راست استفاده شود محرک،کدر،سنگین و برجسته اند و بعکس ترکیبات رنگهای سمت چپ دایره سرد و سبک و کم حال می باشد.

رنگهای مکمل رنگهایی می باشند که اگر آنها را با هم ترکیب کنیم معدوم می گردند و رنگ خاکستری خنثی را بوجود می آورند. این رنگها اگر بصورت نور باشند پس از ترکیب با هم نور سفید را ایجاد می کنند. هر زوج رنگی مکمل دارای ویژگیها و نمود خویش اند مثلا دو رنگ مکمل زرد و بنفش علاوه بر مکمل بودن خاصیت تضاد تاریک و روشن را هم دارند یا رنگهای قزمز و نارنجی و سبز و آبی دو رنگ مکمل اند در عین حال پر قدرت ترین اثر تضادی سردی و گرمی را هم در خود حفظ کرده اند. از همین خواص است که نقاشان،کاشیکاران،نقش پردازان قالی از کنار هم قرار دادن رنگها مقاصد خویش را از زبان آنها بیان می کنند مثلا از رنگهای زرد و بنفش،آبی و نارنجی سرخ و سبز برای نشان دادن بودن و نبودن، جنگ و صلح بهره می گیرند.در«دایره رنگ» رنگهای مکمل روبروی یکدیگراند برعکس رنگهای(هم آهنگ) که کنار هم قرار دارند. برای نشان دادن رنگهای مکمل به طریق دیگر نیز می توان عمل نمود و آن چنین است که یکی از رنگهای«طیف رنگ» را حذف می کنیم،حال اگر بقیه رنگهای طیف را ترکیب کنیم رنگی حاصل می شود که مکمل رنگ حذف سده است. مثلا اگر رنگهای طیف(قرمز-نارنجی0زرد-سبز-آبی0نیلی-بنفش) رنگ سبز را حذف کنیم از ترکیب بقیه رنگها رنگ قرمز بدست می آید که مکمل رنگ سبز است.

یا«تضاد تکمیلی و همزمان و پی در پی» در چشم و ذهن بیننده در مقابل رنگها فعل و انفعالاتی بوجود می آید و بر اثر همین تاثیرات چشم در مقابل هر رنگ که می بیند رنگ تکمیلی آن را طلب می کند. چنانچه این رنگ تکمیلی به چشم ارائه نگردد،چشم آن را خود ایجاد و احساس می نکاید. و بهمین جهت است که هارمونی(هم آهنگی) رنگ مشمول قوانین تکمیلی رنگها می باشد. رنگ تکمیلی در چشم یک احساس است و وجود خارجی ندارد،فقط تحت شرایطی بوجود می آید و تحت شرایطی برطرف می گردد.

یا«تضاد مساحت نسبی دو یا چند قطعه رنگ» ایجاد توازن بین رنگها از طریق تنظیم وسعت و سطوح بنحوی که هیچ یک برجسته تر از دیگری بنظر بیننده نیاید کاری است بس مشکل. برخی براین عقیده اند که برای ایجاد توازن در جلوه گری رنگ باید درجه خلوص،درخشندگی آن را مورد توجه قرار داد و سطوح رنگها را با در نظر گرفتن عوامل مذکور تعیین و در کنار یکدیگر گذاشت. برای تعیین میزان درخشندگی یا ارزش نورانی بودن رنگهای خالص آنها را بر روی یک زمینه به رنگ خاکستری خنثی با درخشندگی متوسط قرار می دهند و بدینگونه است که تندی یا ارزش های نورانیت رنگها دقیقا مشخص می شود.

یا«تضاد اشباع» اندازه درجه اشباع و درخشش و تاریکی رنگها است. میزان روشنی و سیری رنگها نیز با حداکثر و حداقل درجه اشباع آنها سنجیده می شود.رنگها را نیز می توان به 4 طریق زیر رقیق کرد و از درجه اشباع آن ها کاست. 1- رنگ اشباع با رنگ سفید.2- رنگ اشباع با رنگ سیاه. برای مثال رنگ آبی با رنگ سیاه تاریک تر می شود و درخشش آن لطمه می بیند یا رنگ سبز با سیاه خاموش می شود. 3- رنگهای اشباع بوسیله سیاه و سفید خاصیت اشباع خود را از دست می دهند و جلوه و درخشش آنها نابود می گردد. 4- رقیق نمودن یا تیره کردن رنگهای اشباع از طریق ترکیب آنها با رنگهای مکمل. مثلا سبز و قرمز در ترکیب با یکدیگر به رنگ خاکستری سیاه مبدل می گردند.

شناسایی،برگ شناسایی،فهرست و سیاهه قیمت کالاها،لیست هزینه هائی که به کالا ها تعلق می گیرد،مثل تعرفه گمرکی.تعرفه از نظر تجاری و صادرات و واردات کالا عبارتست از: علامت،کد، شماره و رقمی که در یک کشور یا یک بازار یا در سطح جهانی یا گروهی از کشورها برای یک کالا و جنس و شیئی مورد قبول و استفاده است. معمولا در تعرفه های بین المللی شرح و وصف و چگونگی کالائی که مشمول آن تعرفه قرار می گیرد تعریف شده است تا بکار برندگان آن تعرفه به مشخصات کالا یا کالاهای مشمول آن تعرفه پی برند. بطور مثال: در جدول«تعرفه گمرکی بروکسل»شماره تعرفه گمرکی 01/58 برای فرش دستباف در نظر گرفته شده و تعریف این کالا در ذیل همان کلمه بشرح زیر آمده است: «قالی و قالیچه هایی» که با گره زدن تهیه شده اند این فرشها دارای تار و پود بوده در آن خامه یا پرز قالی یک دور کامل بدور حداقل یک نخ تار می گردد و نخ های خامه بوسیله قرار دادن نخ های پود محکم می شوند. در سطح جهانی تعرفه های گوناگون وجود دارد که هر یک مورد قبول گروهی از کشور ها قرار دارند مانند: 1- تعرفه گمرکی بروکسل2- تعرفه بازرگانی بین المللی که توسط شورای اقتصادی و اجتماعی سازمان ملل برای ایجاد تسهیل بیشتر در تحلیل آمارهای بازرگانی خارجی پیشنهاد و تدوین شده و چند بار نیز مورد تجدید نظر قرار گرفته است.3- سیستم هماهنگ شده که اخیرا در سطح جهانی مورد استفاده قرار می گیرد.

تعرفه ای است که بموجب آن برای گونه ای از یک کالا رجحان و برتری در بخشودگی هزینه های گمرکی یا سایر مزایا از قبیل رفع محدودیت و تسهیلات قایل می گردد بطور مثال در نظام عمومی«تعرفه های ترجیحی اروپا»از سال1971 م در«جامعه اقتصادی اروپا» برای تعدادی از کالا که فرش دستباف نیز در ردیف آنها است سه گروه حساس و نیمه حساس و غیر حساس قائل شده اند درجه حساسیت کالاهای وارداتی نسبت به کالاهای مشابه موجود در بازار محلی و داخلیتعیین می گردد و درجات نیمه حساس و غیر حساس کالاهلیی است که ورود آنها قابلیت رقابت و در نتیجه منع کمتری دارد. در مورد فرش بر اساس تصمیمات متخذه در مقاطع زمانی خاص بافت های تا رجشمار مشخصی را در رده فرشهای متوسط به پایین قرار داده و با توجه به اینکه می تواند رقیبی برای فرشهای ماشینی ساخت داخل محدوده بازار باشد مشمول بخشودگی کمتری می کند و این نوع واردات نیز طبق سهمیه بندی خاص بین دکشور های عضو بازار مشترک تقسیم می گردد. فرشهای ابریشمی یا پشمی با رجشمار بالا که بجهت قیمتی بودن نمی تواند رقیبی برای فرش ماشینی ساخت محلی باشد از بخشودگی بیشتر عوارض برخوردارشده واردات آن هیچگونه محدودیتی ندارد. کشور های صادر کننده نیز از لحاظ میزان بخشودگی عوارض گمرکی برای ورود به محدوده بازار مشترک متفاوت اند.کشور های بازار مشترک همه ساله در نظام تعرفه ترجیحی و کشور هایی که از سهمیه ورود کالای بدون عوارض گمرکی استفاده می کنند تجدید نظر می نماید.

تعرفه فرش در سطح جهانی شماره و «کدی» است که در آمار های بین المللی نشانگر«کالای فرش» است. تعرفه ها در سطح جهانی دارای انواع گوناگون است و هر یک مورد قبول گروهی از کشورها ذیلا به دو گونه تعرفه رایج جهانی اشاره می گردد.الف- «تعرفه گمرکی بروکسل» در آمارهای بازرگانی خارجی ایران که کلیه کالاها بر اساس شماره ها و تعاریف مندرج در جدول تعرفه گمرکی بروکسل مصوب 30/3/1350 طبقه بندی گردیده اند تعرفه های«01/58 و 02/58» زیر گروههای آن اختصاص به فرش دارد و کلیه کشور هایی که تعرفه بروکسل را پذیرفته اند تعرفه های آن را مورد استفاده قرار می دهند. باید توجه داشت که فرشهای نمدی از این تعرفه ها جدا بوده و تعرفه شماره«59» را مشمول می گردد. تعرفه«01/58» و رزیر گروههای آن اختصاص به انواع فرشهای دستباف و تعرفه«02/58» و زیر گروههای آن اختصاص به انواع فرشهای ماشینی دارد. طبقه بندی کالایی بروکسل (BTN) توسط شورای همکاریهای گمرکی سازمان ملل اصلاح شده و به«نمانگلاتور شورای همکاری گمرکی سازمان ملل» معروف است.ب- «تعرفه بین المللی کالاها» این تعرفه توسط شورای اقتصادی و اجتماعی سازمان ملل جهت ایجاد تسهیل در تحلیل بازرگانی خارجی آماده شده است. این طبقه بندی که تغییرات مجددی پذیرفته مورد تایید بسیاری از کشور ها است و تعرفه«659» و زیر گروههای آن را برای انواع فرش به خود اختصاص داده است. زیر گروههای این تعرفه با توجه به جنس و گره و پرز و نوع بافت و غیره تعیین شده اند و تفاوتی بین فرشهای گره خورده با دست یا ماشین در این تعرفه وجود ندارد.در این تعرفه: کدهای شماره 21/ 659 تا 29/ 659 برای فرشهای گره دار است.کدهای شماره 3/ 659 تا 6/ 659 جهت سایر فرشها می باشد.کد شماره 06/ 896 برای فرشهای دستباف عتیقه ای در نظر گرفته شده است.پ- تعرفه فعالیتهای اقتصادی در ایران (نشریات دولتی) در این تعرفه که به منظور تجزیه و تحلیل فعالیتهای اقتصادی در ایران در نشریات دولتی بکار می رود کد«3214» در گروه صنایع منسوجات به تولید قالی و قالیچه اختصاص دارد.

دستورالعمل قانونی است برای تعیین ماخذ حقوق گمرکی کالاها این حقوق معمولا از روی واحد وزن،تعداد،متر و ارزش کالا ها تعیین می گردد و شامل حقوق گمرکی،حقوق بازرگانی و سایر هزینه ها است.

ظرف گلی است بسیار بزرگ که بکار شستن کلافهای نخ یاشم و پنبه و سایر منسوجات می رسد. در رنگرزی سنتی برای هر رنگ یا تعداد رنگهای هم گروه تغار و خمره جداگانه اختصاص می دهند تا در مصرف رنگ صرفه جویی گردد و از کار اضافی و آب ریزی بیشتر جلوگیری بعمل آید.

یکنواختی طرح و نقش و نقشمایه و رنگ آمیزی دو نیمه طولی یا عرضی یا هر دو در فرش است. این تقارن معمولا بطور دقیق در فرشهای«نقش متقارن...» با تصویر دو خط فرضی عمودی و افقی که فرش را به چهار قسمت مساوی تقسیم نماید قابل مشاهده می باشد. در اینگونه فرشها«عدم تقارن...» را نیز بسادگی و با انداختن نیمی از فرش بر روی نیم دیگر می توان اندازه گیری نمود.

تقارن در فرش ممکن است به سه گونه زیر خود نمایی کند: الف- تقارن کامل:که نقش و رنگ کاملا متقارن اند.ب- تقارن تشریفی(سایه روشن): که نقش دو نیمه فرش از لحاظ رنگ متقارن نیستند مثلا یکی پر رنگ تر و دیگری کمرنگ تر است. پ- تقارن نسبی: که نقش دو طرف فرش قسمتی متقارن و قسمت دیگر تفاوت هایی دارند.

از نظر اقتصادی درخواست کردن برای خرید یا دریافت چیزی در مقابل عرضه. چگونگی و نوع ونحوه تقاضا در ساختن بازار کالا و حفظ تعادل و توازن بین عرضه و تقاضا و بااالنتیجه تعیین قیمت آن کالا تاثیر بسزایی دارد. امروزه دلالان و واسطه ها با توجه به تجارتی که دارند در انجام تقاضا از جانب خریداران بدان حد ماهرانه رفتار می کنند که عمل آنها تاثیری در بالا بردن قیمت بطور غیر عادی یا به اصطلاح تخریب بازار نگذارد.

تمام مدت. از لحاظ کار و کارگری،اصطلاحی است در مورد مدت کار کارگرانی که حداکثر مدت مجاز ساعت کار روزانه معمول در جامعه یا قانون کار را انجام می دهند.

انحنادار، به اینطرف و آنطرف متمایل شده.

در طول تاریخ تشکیل پست ایران و چاپ و انتشار تمبرهای یادبود،به مناسبتهای مختلف تمبرهایی به یادبود فرش ایران یا به مناسبتهای دیگر با نقش فرش ایران و سایر بافته ها سری تمبرهای یادبود منتشر گردیده است تعدادی از این سری تمبرهای بشرح زیر اند:الف- سری 4 قطعه ای منتشر در 15/5/1349 به مناسبت «بیست و پنجمین سده» (سری دوم) شامل چها عدد تمبر که یک عدد آن«فرش هخامنشی» است. ب- سری 2 قطعه ای منتشره 15 /2 /53 به مناسبت «برای حفاظت شهر» و نیز شامل دو عدد تمبر که یک عدد آن مراسم اهداء«قالیچه بافت ایران» می باشد. پ- سری 3 قطعه ای منتسره در 20/4/1353 به مناسبت «دهمین سالگرد همکاری عمران منطقه» که یک عدد آن نوشته دار و مربوط به«فرش تبریز ایران قرن دهم هجری» است و دو قطعه دیگر نمونه فرش پاکستان و ترکیه را نشان میدهد.ت- سری 3 قطعه ای منتشره در 15/12/1353 به مناسبت «نوروز 1354» که در هر سه قطعه تمبر نقشمایه های فرش یعنی«بوته جقه،گل شاه عباسی،سرو و شکوفه آمده است».ث- سزی 3 قطعه ای منتشره در 22/11/1356 به مناسبت افتتاح موزه فرش که در هر سه قطعه تمبر نقش فرش نشان داده شده است.ج- سری 4 قطعه ای منتشره در 20/3/1365 به مناسبت «روز جهانی صنایع دستی» که ضمن ارائه سایر صنایع نقش قلمکار و سوزن دوزی نیز آمده است. چ- سری4 قطعه ای منتشره در 28/2/1367 به مناسبت«روز جهانی موزه» در یکی از قطعات آن«قالیچه ابریشم تبریز قرن 14» نقش بسته است.ح- سری 4 قطعه ای منتشره در 20/3/67 به مناسبت روز جهانی صنایع دستی که چهار قطعه آن نقش های جالب:گلیم،گلیم باف،مینیاتور و کپو است.

مقیاس اندازه گیری وزن و معادل 1000 کیلوگرم.

از گیاهان بومی آمریکا که بسال 968. م اسپانیولی ها تخم آن را تا«باکو»برده و کاشته اند. مطلق توتون است که برگ آن را پس از خشک کردن بشکل های مختلف در می آورند و در تدخین بکار می برند. در زبان فارسی کلمه«تنباکو» به قسمی از توتون که در سر غلیان می ریزند و تدخین می کنند گفته می شود آب تنباکو را در گذشته برای ضد بید نمودن پشت فرش و زمینی که فرش بر آن می افتد مصرف می کردند. اما چون به رنگ فرش لطمه می زند امروزه مورد مصرف چندانی ندارد.

رنگ تنباکو(توتون)سبز روشن تا قهوه ای.

چوبی است بطول حدود«150»سانتیمتر و قطر نزدیک به«7» سانتیمتر که برای گردانیدن و محکم نگاهداشتن سر دار و زیر دار در دستگاه«زیلو بافی»بکار می رود.

تسمه یا نوار پهن که به کمر تا زیر شکم اسب یا قاطر و الاغ می بندند تا پالان حیوان را محکم نگهدارد. این نوار از جنس قالی یا گلیم و جوال بافته می گردد.

شل شدن فرش،اصطلاحی است رایج در نواحی تربت حیدریه خراسان.

کشیدن و سفت کردن نخ های تار، که از طریق پایین دادن چوب«زیردار» و محکم نمودن آن بوسیله«گاوه، گوه» انجام می گردد.

فام،کیفیتی از رنگ است که توسط نام قرمز،زرد،آبی و غیره بیان می گردد. ته رنگ یا فام یکی از محورهای رنگ در«سیستم رنگ منظم مانسل» می باشد ته رنگ را براساس سه محور که رنگ،عمق و خلوص تقسیم می نماید.

یا انتهای بافت اصلی فرش که به پایان قسمت حاشیه باف ساده یا«لور» ختم می گردد گویند.

فرش،قالی،اصطلاحی است رایج بین قالیبافان ناحیه باختران.

یا«چنته»

کلافی از نخ که برای بافتن آماده می سازند و معمولا از چوب بالایی دار(سردار) آویخته می شود تا در اختیار بافنده باشد.

یا«پادری»

توبره کوچک،اصطلاحی است رایج بین ترکمن ها، توربا را به سر تا سر دیواره«یورت» می آویزند تا مانند اشکاف و کشو میز برای جا دادن وسایل خانه از آنها استفاده کنند.

از نظر اقتصادی، پخش کالا بین فروشندگان جزء یا مصرف کنندگان. توزیع یکی از ارکان سه گانه چرخه انتقال کالا یعنی«تولید،توزیع،مصرف» می باشد. این رکن از گرایش کالا بجانب مصرف در حیطه اقتصاد هر کشور و جامعه از اهمیت و حساسیت خاصی برخوردار است زیرا هر قدر کالا خوب فراهم شده باشد چنانچه بموقع و بجا و کافی توزیع نگردد زیانهای جبران ناپذیری به تولید کننده و در نتیجه جامعه و کشور وارد خواهد ساخت.

با توسعه جوامع اصل خود محوری و تنها برطرف سازی نیاز مصرفی خویش و معاملات پایاپای و بازارهای محلی جای خود را به محورهای بین المللی رفع احتیاجات عامه و بازارهای جهانی و تجارت خارجی یا بعبارت دیگر صادرات واگذار نموده است. اینک تنها تولید خوب و فراوان نیست که موجبات قوام و دوام بنیه اقتصادی خانواده ها و در نتیجه اقوام و ملل را فراهم می سازد،بلکه فروش بموقع و بجا و حساب شده و تحت ضابطه و کنترل و بازاریابی خوب است که زیر بنای اقتصادی خانواده ها و جوامع و کشورها را دوام می بخشد و مستحکم می سازد. بدون شک یک جامعه تولید کننده و پیشرفته نمی تواند و نباید تنها به بازارهای داخلی تکیه کند و قومی که نتواند حجم تولیدات خود را به میزان خارج از محدوده رفع نیاز خویش برساند و برای مصرف تولیدات خود بازار با گنجایش دلخواه بدست آورد در امر مهم صادرات نا موفق است و در این صورت تولیداتش که باید محکم کننده پایه و زیر بنای اقتصاد ملی گردد بقول معروف روی دستش می ماند و زیانبخش نیز می گردد. فرش ایران اگر چه چکیده هنر این قوم است اما بهر حال کالایی تجارتی است و از جمله محصولاتی می باشد که در سطح جهانی خواستار فراوان دارد. اما رقیبان فروش نیز بسیار شده اند. این نحوه عمل خوب و انتخاب تکنیک های بازرگانی و اقتصادی پیشرفته است که صادرات این دستباف را رو به توسعه می برد، و تمایل خریداران جهانی را به خود اختصاص می دهد. در بخشهای مختلف این کتاب نحوه عمل در این راه بیان گردیده است.

بوجود آوردن،بدست آوردن چیزی از راه زراعت و صنعت. فعالیت تولیدی عبارت از آن است که انسان بمنظور بوجود آوردن اشیاء جدید و مورد نیاز خود از اشیاء و موادی که در اختیار دارد استفاده نماید. سرمایه و کار از مهمترین عوامل تولید اند.

مولد، کسیکه چیزی را تولید می کند. آنکه خود راسا نسبت به تهیه و عرضه دست اول محصول اقدام کند. تولید کننده فرش: کسی است که مستقیما در کار طراحی،تهیه نقشه و وسایل و مواد اولیه و بافت فرش دست داشته و اقدام کند. نقش تولید کننده فرش چه بعنوان سرمایه گذار یک مجموعه بزرگ تولیدی یا بافنده کوچک خانگی در ارتقاء سطح کیفیت فرش یا سقوط آن انکارناپذیر می باشد. اوست که می تواند با انتخاب طرح و نقشه مطلوب و اصیل،وسایل و مصالح و سرانجام بافنده خوب،در بافت صحیح و مرغوب فرش دخالت کند و بهره وری آن را به حداکثر ممکن برساند. به طور کلی با توجه به موارد فوق برای رسیدن به یک تولید مناسب و هنری فرش تولید کننده باید:الف- خود فرش را خوب بشناسد و از ویژه گیهای فنی و فیزیکی آن با خبر باشد. ب- نوع فرشی را که می خواهد ببافد باتوجه به نیاز خود یا جامعه خویش و سایر خریداران تعیین نماید.پ- در تهیه طرح و نقشه و مواد اولیه خوب و نیز رنگرزان و بافندگان با تجربه دقت کافی مبذول دارد.

یا«تار،چله» اصطلاحی است رایج در اغلب نقاط ایران از جمله نایین،کرمان و یزد.

کارگر بافنده قالی،اصطلاحی است رایج در باختران.

یا«چله کشی»

تونس از کشورهای آفریقایی و در شمال این قاره واقع شده است،پایتخت آن شهر«تونس»وازشهرهای مهم آن «صقاقس،بیزرت،سوسه» و واحد پولش دینار می باشد. تونس محدود است از شمال و مشرق به دریای مدیترانه و از جنوب شرقی به لیبی و از جنوب به کویر صحرا و از مغرب به الجزایر. اهالی این کشور بیشتر عربها و بربرهایند و این سرزمین را اصولا می توان مامن قدیمی بربرها دانست زیرا این قوم ساکنان اصلی آن بوده اند.تونس با توجه به وضعیت جغرافیایی آن از کشور هایی است که از گذشته دور دارای صنعت فرشبافی بوده اند و قدمت این هنر و حرفه در آنجا به عهد ترکان عثمانی می رسد. قیروان پایتخت قدیمی این سرزمین از مراکز مهم تولید فرش بوده و اکنون نیز این صنعت در آن رواج دارد. قسمت مهمی از تولید فرش تونس تا مرحله صادرات و فروش زیر نظر و کنترل کیفی«اداره ملی صنایع دستی» این کشور انجام می شود و بقیه از طریق بخش خصوصی فراهم می گردد.تونس از لحاظ مواد اولیه مورد نیاز در صنعت فرش بویژه پشم کمبود دارد پشم داخلی ضمنا نا مرغوب می باشد و همین امر با وجود علاقمندی عامه به توسعه فرشبافی مانع بزرگی در این راه است.این کشور پشم مرغوب مورد نیاز خود را از فرانسه ،زلاندنو و انگلستان وارد می کند.طرح فرش تونس الهام گرفته از نقش های آذربایجانی است.و اغلب نقش قدیمی قیروان دارد. زنان و دختران بیش از سایر گروههای اجتماعی در این کشور بکار بافت قالی اشتغال دارند. نوع گره قالی تونس متقارن است و اغلب رنگهای مورد استفاده در فرش این کشور شیمیایی است. قالی های بافت تونس معمولا کوچک پارچه و از 50/1 * 3 متر تا 3*4 متر می باشد و قالیچه ها اکثرا از 70/0 * 40/1 مترتا 70/1 * 40/2 متر بافته می گردد.رجشمار این فرشها بین 7 تا حداکثر 32 و رجشمار فرشهای معمولی بین 20و 26 می باشد.

یا«تار،چله» اصطلاحی است که بیشتر در یزد و آذربایجان و در بین روستائیان و نیز عشایر کشور رایج است.

یکه،بدون جفت،معمولا به فرشی می گویند که یک تخته بوده و جفت نداشته باشد.

کسی که مستقلا و بطور انفرادی بکار بافتن فرش اشتغال دارد و در کارگاههای دسته جمعی کار نمی کند. اعضاء یک خانواده را که بدون دریافت کمک از سایرین قالیبافی می کنند نیز تکباف گویند.

مجموعه عملیاتی است که پس از رنگرزی یا سفیدگری بر روی کالای رنگ شده انجام می دهند تا مقاوم تر گردد و بهتر جلوه کند.

دیگ بزرگ رنگرزی. این کلمه آذری است و فارسی آن«پاتیل»می باشد.

چوب افقی است که بدار قالی نصب می شود و تارها به دور آن می چرخد و بالا و پایین آوردن آن موجب تعویض تارهای زیر و رو می گردد.